สาระน่ารู้เรื่อง “ตะคริว” สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม

สาระน่ารู้เรื่อง “ตะคริว” สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม ตะคริวเป็นปัญหาสุขภาพอย่างหนึ่ง ที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนเกือบทุกเพศ ทุกวัย แม้แต่ในเด็กก็ตาม เป็นภาวะที่ร่างกายเกิดการหดเกร็ง ของกล้ามเนื้อในส่วนต่าง ๆ ทำให้เกิดอาการปวด ส่วนใหญ่เกิดขึ้นบริเวณน่องขา หรือต้นขาด้านหลัง หากปล่อยไว้นานไม่รีบรักษา อาจจะนำมาซึ่งปัญหาสุขภาพอย่างอื่นได้

สาระน่ารู้เรื่อง “ตะคริว”

สาระน่ารู้เรื่อง “ตะคริว”

                ตะคริว คือ อาการที่กล้ามเนื้อเกิดการหดเกร็ง ทำให้เกิดความเจ็บปวดบริเวณที่เป็น  ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน โดยไม่สามารถบังคับได้ เกิดขึ้นได้กับกล้ามเนื้อส่วนใดของร่างกายก็ได้ และจะเกิดเพียงชั่วขณะ จากนั้นจึงทุเลาลงไปเอง ซึ่งกล้ามเนื้อที่เกิดตะคริวบ่อยที่สุดก็คือ บริเวณกล้ามเนื้อน่อง รองลงมาคือกล้ามเนื้อต้นขา ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง กล้ามเนื้อเท้า และกล้ามเนื้อหลัง

            ตะคริว มักพบได้บ่อยในวัยกลางคนและผู้สูงอายุ แม้ว่าในปัจจุบันจะยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริง ของการเกิดตะคริว แต่พบว่าบางรายอาจสัมพันธ์ กับการที่นั่งอยู่เป็นเวลานาน ๆ หรือมีการใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้นมากเกินไป แพทย์ให้ข้อมูลว่า กล้ามเนื้อทุกมัดของมนุษย์เกร็ง และคลายตลอดทั้งวัน แต่การเกร็งมากจนเกินไปจนกล้ามเนื้อทำงานถึง 100% และไม่คลายตัว แบบนี้จึงเรียกว่าตะคริว

            นอกจากนี้การเป็นตะคริว ยังสัมพันธ์กับภาวะต่าง ๆ เช่น การตั้งครรภ์ ภาวการณ์ขาดน้ำ กลุ่มโรคทางระบบประสาทและกล้ามเนื้อ โรคต่อมไร้ท่อ หรือการรับประทานยาบางประเภท เช่น ยาขับปัสสาวะ เป็นต้น

ตะคริวกับการออกกำลังกาย

          การเป็นตะคริวในระหว่างที่ออกกำลังกาย เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ภาวะที่ร่างกายขาดน้ำ ความสมดุลของเกลือแร่ หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ เนื่องจากระบบกลุ่มของเส้นประสาท จะสั่งการให้ร่างกายหยุดการทำงาน หรือการหดตัว เมื่อถูกกระตุ้นด้วยการออกกำลังกายที่มากเกินไป จะทำให้กล้ามเนื้อทำงานถึง 100% ได้ วิธีการเลี่ยงคือการทำเพียง 70% เช่น การวิ่งเหยาะ ๆ วิ่งช้า ๆ แทนการวิ่งแบบหักโหม จะช่วยให้ร่างกายค่อย ๆ ปรับตัวได้ ไม่เสี่ยงต่อการเป็นตะคริว และอาการบาดเจ็บอื่น ๆ

            นอกจากนี้ตะคริวยังเป็นอีกหนึ่งสาเหตุ ที่ทำให้คนส่วนใหญ่จมน้ำ เพราะเมื่อมีอาการปวด จะทำให้ร่างกายไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ และจมน้ำในที่สุด ฉะนั้น การยืดเหยียดกล้ามเนื้อก่อนออกกำลังกาย และไม่หักโหมจนเกิดไป จะช่วยลดอัตราการเกิดตะคริวได้

วิธีแก้อาการตะคริว

วิธีแก้อาการตะคริว

การจัดท่าทางเพื่อยืดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว

            การยืดกล้ามเนื้อบริเวณที่เป็นตะคริว จะต้องทำอย่างนิ่มนวล แล้วจึงค่อย ๆ เพิ่มแรงยืดทีละน้อยจนสุดการเคลื่อนไหว ค้างไว้สักครู่จนกล้ามเนื้อคลายตัว แต่ไม่ควรยืดแบบรุนแรง หรือแบบกระตุก เพราะจะทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งมากขึ้นกว่าเดิม แพทย์ได้แนะนำวิธีการยืดกล้ามเนื้อ กรณีเกิดตะคริวที่เนื้อน่องว่า สามารถใช้มือดันกดปลายเท้าค้างไว้เพียง 2-3 นาที จะช่วยให้อาการหดเกร็งผ่อนคลายลง

นวดที่กล้ามเนื้อควร สลับกับการยืดกล้ามเนื้อ

            สามารถทำได้ด้วยการนวดคลึงเบา ๆ ที่กล้ามเนื้อบริเวณที่ตะคริว 1-2 นาที สลับกับการยืดกล้ามเนื้อ 1-2 นาที จะช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว แต่ไม่ควรบีบนวดอย่างรุนแรง เพราะจะเป็นการกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหดเกร็งมากขึ้น

วิธีแก้อาการตะคริว

ให้ความอบอุ่นหรือความร้อนแก่กล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว

ในกรณีเป็นตะคริวบ่อยครั้ง ควรใช้ความร้อนเข้าช่วย เช่น ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นบิดพอหมาด ประคบบริเวณที่เป็นตะคริว หรือใช้กระเป๋าน้ำร้อนห่อด้วยผ้าขนหนู 2 ชั้น ประคบประมาณ 20-30 นาที จะช่วยให้เลือดมาเลี้ยงกล้ามเนื้อ ลดอาการหดเกร็งได้

วิธีป้องกันอาการเป็นตะคริว

          สำหรับการป้องกันการเกิดตะคริว สามารถทำได้ด้วยการเตรียมความพร้อมของร่างกาย ให้แข็งแรงอยู่เสมอ รับประทานผักและผลไม้ หรือสมุนไพรที่มีสารโพแทสเซียม แมกนีเซียม และแร่ธาตุต่าง ๆ เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม มะเขือเทศ ส้ม แคนตาลูป เป็นต้น แพทย์ผู้เชี่ยวชาญให้คำแนะนำเพิ่มเติมว่า หากสามารถยับยั้งตัวเอง ก่อนที่กล้ามเนื้อจะเกร็งจนถึง 100% ได้ ก็จะช่วยยับยั้งการเกิดตะคริวได้เช่นกัน